niedziela, 29 marca 2009

Sesja Naukowo-Artystyczna Händel 250 - Akademia Muzyczna w Łodzi



W dniach 22 - 26 marca 2009 odbyła się na Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi Sesja Naukowo-Artystyczna Händel 250, z okazji 250-tej rocznicy śmierci genialnego kompozytora (1759).

PROGRAM SESJI
http://www.amuz.lodz.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=627&Itemid=1

22 marca 2009
godz. 19.00 KONCERT: Oda do św. Cecylii, Oda na urodziny królowej Anny G. F. Händla

23 marca 2009
godz. 12.00 WYKŁAD: Piotr Rostwo-Suski - Artysta i jego druga ojczyzna: Händel wobec angielskiej tradycji muzycznej i aspiracji narodowych
godz. 15.00 WYKŁAD: Hartmut Krones - Händel i retoryka muzyczna
godz. 18.15 KONCERT: utwory klawesynowe i kameralne G. F. Händla

24 marca 2009
godz. 10.00 SEMINARIUM: Hartmut Krones - Arnolda Schönberga opracowania dawnej muzyki
godz. 12.00 KONCERT: rytmiczne interpretacje utworów G. F. Händla, G. Ph. Telemanna, J. S. Bacha
godz. 15.00 MUZYCZNY HYDE PARK: dyskusja O wyższości Händla nad Bachem
godz. 18.00 PROJEKCJA OPERY: Rinaldo G. F. Händla

25 marca 2009
godz. 14.00 STUDENCKA SESJA NAUKOWA: Händel i jego epoka (cz. I)
godz. 18.00 KONCERT: utwory organowe i kameralne G. F. Händla, G. Muffata, J. S. Bacha

26 marca 2009
godz. 10.00 STUDENCKA SESJA NAUKOWA: Händel i jego epoka (cz. II)
godz. 15.00 KONCERT: fortepianowe interpretacje utworów G. F. Händla
godz. 18.00 KONCERT: concerti grossi G. F. Händla

Oprócz interesujących wykładów i wspaniałych koncertów atutem sesji była dyskusja "O wyższości Händla nad Bachem", w której niestety nie uczestniczyłem, ponieważ na sesji pojawiłem się dopiero 25 marca. Z relacji wynika, że w dyskusji zwyciężyli Haendlowcy (pod wodzą Marka Nahajowskiego) nad zwolennikami Bacha (pod wodzą Sławomira Zamuszki), lecz w (tajnym) głosowaniu Bach "wygrał" stsounkiem głosów ok. 60:40.


Od lewej: prof R. Golianek, dr M. Grajter, p. A. Domańska, mgr M. Grajter, mgr P. Napierała, mgr E. Dudkiewicz, p. K. Stefański, mgr M. Pieczka

25 III (środa, godz. 14.00, Akademia Muzyczna w Łodzi, ul. Gdańska ) miała miejsce pierwsza część studencko-doktoranckiej sesji nt. Händla i jego czasów:

I. Händel - wątki biograficzne

mgr Michał Pieczka (Uniwersytet Wrocławski, muzykologia, rok V)
opiekun naukowy: prof. Remigiusz Pośpiech
Okres włoski w życiu i twórczości Georga Friedricha Händla, czyli kilka uwag o działalności kompozytorskiej młodego muzyka w Rzymie, Florencji i Wenecji

mgr Piotr Napierała (Zakład Kultury i Myśli Politycznej Instytutu Historii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu)
opiekun naukowy: prof. dr hab. Waldemar Łazuga
Georg Friedrich Händel jako poddany brytyjski
(przerwa 15.30-16.00)

II. Twórczość Händla

Joanna Wolańska (Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi - Rytmika, rok III studiów I stopnia)
opiekun naukowy: prof. AM dr hab. Ryszard Daniel Golianek
Kosmopolityzm w twórczości Georga Friedricha Händla

Anna Domańska (Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach - Teoria Muzyki, rok III studiów I stopnia)
opiekun naukowy: mgr Hanna Marzyńska
O sposobach realizacji oper Händla

Justyna Świniarska (Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi - Teoria Muzyki, rok II studiów I stopnia)
opiekun naukowy: prof. AM dr hab. Ryszard Daniel Golianek
Drugoplanowa twórczość Händla - koncerty organowe


Wielki miłośnik Händla i muzyki baroku (m.in. H.I. von Bibera i J. D. Zelenki) historyk sztuki, mgr Michał Pieczka omawiał w swoim wystąpieniu okres pobytu Händla w Italii (1706-1709), podejmując m.in. problem domniemanego przez niektórych muzykologów krótkiego pobytu Händla w Wenecji (1706), mającego mieć miejsce przed jego wyjazdem do Florencji (na zaproszenie ks. Gian Gastone de Medici).
Obficie cytował włosko i niemieckojęzyczne relacje dotyczące odbioru muzyki "Drogiego Saksończyka" (Caro Sassone) w Wenecji, Florencji, Neapolu i Rzymie.


W moim wystąpieniu omówiłem związki kompozytora z politycznym życiem Londynu i W. Brytanii. Saksończykowi o wiele bliżsi byli wspierający dwór torysi i królowa Anna (pan. 1702-1714) niż liberalni, nacjonalistyczni wigowie.

Fragment mojego wystąpienia:

"Udzieliwszy Händlowi pozwolenia na wyjazd do Londynu, elektor Jerzy Ludwik zastrzegł by „wrócił w rozsądnym terminie”, Händel miał, jak się wydaje zamiar, by nie wracać już nigdy. W brytyjskiej stolicy wynajął dom przy ul. Mr. Andrews. Napisał wspomnianą już odę dla królowej Anny zawierającej liczne elementy purcellowskie i został nadwornym kompozytorem jako pierwszy nie-Brytyjczyk. Zaprzyjaźnił się z wybitnym torysowskim (czyli rojalistycznym) pisarzem Johnem Arbuthnotem (1667-1735), który nie żywił żadnych anty-cudzoziemskich uprzedzeń, a nawet wyśmiewał true-born Englishmen tworząc postać patriotycznego krzykacza i prymitywa Johna Bulla. Arbuthnota ujęło m.in. przywiązanie Händla do królowej Anny i troska o jej zdrowie , ponieważ jak się wyraził:
„nasi wigowie rzadko kiedy cośkolwiek wiedzą o zdrowiu królowej”."

Na przełomie 1734 i 1735 roku ludzie przysięgali na Händla lub Porporę. Rozmowy o obu teatrach rozpalały bardziej niż obrady w Izbie Gmin, działo się tak ponieważ zwolennicy króla Jerzego II spotykali się w haendlowskim teatrze Covent Garden, a opozycjoniści skupieni wokół ks. Walii Fryderyka - w Opera of the Nobility, krórą prowadził Nicola Porpora.

Pani Joanna Wolańska mówiła o syntezie stylów; włoskiego (concerti grossi, opera), niemieckiego (pasja Brockesa), angielskiego (tańce i melodie a la Purcell) i francuskiego (uwertury) w muzyce Händla.

Pani Anna Domańska zademonstrowała rożne wizje wystawień oper Händla; od tradycyjnych (peruki i żaboty z epoki) po "surrealistyczne" i uwspółcześnione (Juliusz Cezar w garniturze i pod krawatem).

Pani Justyna Świniarska omówiła zapożyczenia jakie Händel poczynił z dzieł innych kompozytorów (Kerlla, Kuhnaua i Telemanna), by uczynić je częściami składowymi swych koncertów organowych.

26 III (czwartek, godz. 10.00, Akademia Muzyczna w Łodzi, ul. Gdańska 32, sala 31) odbyła się druga część sesji "Händel i jego epoka":

II. Twórczość Händla (cd)

mgr Mateusz Andrzejewski (Studium Doktoranckie Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie)
opiekun naukowy: prof. UMFC dr hab. Magdalena Dziadek
‘Imitazione della natura' w operach i oratoriach Georga Friedricha Händla

Krzysztof Stefański (Akademia Muzyczna im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, teoria muzyki, rok II studiów licencjackich)
opiekun naukowy: dr Andrzej Wolański
Retoryka muzyczna w twórczości Georga Friedricha Händla na przykładzie psalmu „Dixit Dominus" HWV 232

III. Wokół Händla

mgr Dawid Ślusarczyk (Instytut Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, rok IV studiów doktoranckich)
opiekun naukowy: prof. dr hab. Zygmunt Marian Szweykowski
Muzyka w klasztorze jasnogórskim w czasach G. F. Händla na przykładzie trzech cyklów nieszpornych Wawrzyńca Neumanna

mgr Małgorzata Grajter (Akademia Muzyczna im. G. i K. Bacewiczów w Łodzi)
opiekun naukowy: prof. AM dr hab. Ryszard Daniel Golianek
Między fascynacją a kontynuacją. Beethoven wobec Händla

mgr Emilia Dudkiewicz (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie)
Ideał biblijnego artysty-muzyka wg interpretacji J. Ratzingera a uwarunkowania religijnej muzyki Händla

mgr Mateusz Andrzejewski poruszył temat naśladownictwa odgłosów natury w dziełach Händla; od tych bardziej prozaicznych, jak naśladownictwo śpiewu drozda i makolągwy w jednym z oratoriów po kruszeniu murów Jerycha w oratorium Jozue, czy bardziej abstrakcyjnych oprawach muzycznych wstrzymania ruchu ziemi.

Wystąpienia pana Krzysztofa Stefańskiego i mgra Dawida Ślusarczyka były dla mnie, jako nie muzykologa dość trudne, ponieważ zawierały wiele fachowych określeń muzykologicznych. Dużo jednak dowiedziałem się o figurach muzycznych stosowanych przez Händla i Laurentiusa Neumanna.


mgr Małgorzata Grajter omówiła mniej lub bardziej świadome zapożyczenia Beethovena z muzyki Händla i odniosła się do uwielbienia, jakie Beethoven żywił wobec swojego poprzednika. Jednym z utworów, jakie Beethoven miał w dużej mierze skopiować był marsz pogrzebowy z Händlowskiego "Saula". Pamiętam, że zawsze gdy słuchałem tej melodii miałem wrażenie, że spodobałaby się Beethovenowi lub Wagnerowi.

Muzykolog i teolog, mgr Emilia Dutkiewicz przedstawiła interesujący referat na temat związków między boskim natchnieniem a rzemiosłem kompozytorskim i jak na tym tle wypada Händel - jego religijny zapał i poglądy.



Zwieńczeniem całej sesji był wspaniały koncert w nie mniej wspaniałym pałacu Izraela Poznańskiego. Wykonano concerti grossi Händla. Na flecie grał sam rektor Akademii Antoni Wierzbiński. Orkiestra akademików grała lekko i z wdziękiem. Słuchanie ich było prawdziwą rozkoszą.